De strategische uitdagingen binnen de industrie

Al tien jaar lang geeft het Berenschot Strategy Trends onderzoek inzicht in de strategische keuzes van ondernemend Nederland. Voor de editie van 2021 staan de effecten van COVID-19 centraal. In totaal namen 600 respondenten deel aan het onderzoek, waarvan 100 in de maakindustrie. Circa 100 deelnemers binnen de industrie, vertegenwoordigen ruim 120.000 werknemers.

Bedrijven binnen de industrie geven aan dat innovatie en disruptie de meeste impact op de strategie. Circa de helft van de bedrijven heeft dit aangegeven. Groei en digitalisering zijn ook belangrijke onderwerpen in de boardroom.

Organisaties binnen de industrie onderscheiden zich met name via innovatie. Een derde investeert meer dan 7% in R&D. De focus en het investeren in R&D loont. Organisaties die sterk groeien, investeren meer in R&D. Van de bedrijven die met meer dan 10% groeien investeert de helft meer dan 7% van de omzet in R&D. Bij bedrijven die minder snel groeien is de R&D intensiteit een stuk lager.  Bedrijven die meer investeren in R&D groeien sneller en kunnen zich daarmee onderscheiden ten opzichte van  de concurrentie. Het investeren in innovatie loont en stimuleert groei. Anderzijds is dat geen vrijbrief om ongebreideld in innovatie te investeren.  

Groeidoelstellingen worden echter door corona in het afgelopen jaar mindere mate behaald. Het blijkt dat de industrie in beperkte mate getroffen is door COVID-19. De reguliere maatregelen zijn zoals in de andere sectoren ook hier getroffen zoals waar mogelijk thuiswerken en afstand houden. Vrijwel alle bedrijven geven aan dat digitaal werken blijft. Een kwart van de deelnemers in de industrie ervaart een effect op de klantvraag.

Operational excellence heeft de hoogste prioriteit ten aanzien van de interne organisatie, naast digitalisering en het wendbaar maken van de organisatie. 77% van organisaties is van plan het business model te wijzigen met name ten aanzien van de klantbenadering en klantrelatie. De blik is dus gericht naar buiten. Ruim 90% verwacht groei door mee te groeien met de markt en door het aanboren van nieuwe markten en aanbieden nieuwe producten.

De helft van de bedrijven in de industrie kiest voor product leadership en customer intimacy als bedrijfsstrategie. Strategie wordt nog onvoldoende doorvertaald, met name lager in de organisatie. Focus ligt op executie van de strategie.

Innoveren doen we samen.  We zien dat er op een slimmere manier wordt omgegaan met innovatie.  Circa de helft van de organisaties geeft aan te innoveren in samenwerking  met partners.

Innovatie-ecosystemen zijn bijzonder effectief als er een sterk gezamenlijk doel is, partijen wederzijds afhankelijk zijn van elkaar, de investering te hoog is voor één partij of risico’s gedeeld moeten worden. Belangrijke succesfactor in de samenstelling van een ecosysteem is dat de producten complementair en wederzijds afhankelijk van elkaar zijn, maar niet in sterke mate concurreren. Het onderlinge vertrouwen, groepsgevoel en (financiële) toewijding aan het ecosysteem zijn belangrijke eigenschappen  van elke deelnemer. Onder de partners van het ecosysteem moet ten minste  één stevige leider(s) of kartrekker(s) zijn, en een partij met voldoende risicokapitaal. 

Berenschot Strategie Trends

Wat speelt er in de Nederlandse directiekamers? Welke strategische keuzes maken ondernemers en bestuurders? Hoe willen directies hun organisaties laten groeien?
Welke strategische thema’s staan boven aan het prioriteitenlijstje van directeuren, bestuurders en topmanagers? En waar investeren zij in?

Voor de editie van 2021 staan de effecten van COVID-19 centraal. Daarnaast zijn interviews opgenomen met directeuren van Triodos Bank Nederland, InnovationQuarter en Plantion, waarin zij hun visie op strategie uit de doeken doen. Sinds 2007 brengt Berenschot jaarlijks het Strategie Trendsonderzoek uit. Het is daarmee een van de langst lopende onderzoeken in Nederland op het vlak van strategie. Al jaren geeft het inzicht in de onderwerpen die op de strategische agenda van het bedrijfsleven staan, wat zorgt voor een unieke kijk in de directiekamers.

In totaal namen 600 respondenten deel aan het onderzoek uit bedrijven van verschillende grootteklassen, afkomstig uit de volgende sectoren: Transport & Logistiek, Industrie, Zakelijke dienstverlening, Media & ICT, Energie, Telecom & Utilities, Financiële dienstverlening, Zorg & Life sciences, Onderwijs & Research, Overheid, publieke organisaties & openbaar bestuur, stichtingen, NGO’s & belangenorganisaties, Agri & Food, Bouw & Woningcorporaties, en Handel & Retail. Samen vertegenwoordigen zij circa 1 miljoen werknemers in Nederland, zo’n 12% van de Nederlandse beroepsbevolking.

U kunt het Berenschot Strategie Trends downloaden.

Hoe ontwerp je wendbare organisaties? 

Ime Hüsken – Managing consultant Inrichting van Organisaties Berenschot

In mijn optiek wordt de wendbaarheid van een organisatie in belangrijke mate bepaald door het organisatieontwerp. Dat moet flexibel zijn, kunnen ademen en leefruimte scheppen. Geen overdesign, maar net genoeg helderheid over de kaders waarbinnen teams en mensen moeten opereren. Hoe meer flexibiliteit het organisatieontwerp biedt, hoe makkelijker de organisatie in staat is zich aan te passen aan de omgeving en zich te vernieuwen.

Hierna volgen twee manieren om door middel van het organisatieontwerp meer wendbaarheid te creëren:
• Het inrichten van organisaties rondom ketens als alternatief voor een functionele inrichting. Bij keteninrichting worden organisatorische eenheden opgetrokken rondom (1) markten of klantsegmenten, (2) producten of (3) geografische gebieden. Medewerkers van de bedrijfsfuncties Inkoop, Productie, Sales en Marketing zitten dan voor een bepaalde markt, product of regio in dezelfde unit. Zo ontstaat er minimale behoefte aan afstemming tussen de ketens. Ze kunnen autonomer opereren, vlot beslissingen nemen en daarmee effectief inspelen op externe veranderingen.
• De inzet van autonome teams als alternatief voor besluitvorming met een sterk hiërarchisch karakter, waarin vrijwel alle besluiten langs het hoger management of de directie moeten. Deze bureaucratie staat vernieuwing en wendbaarheid in de weg. Door met autonome teams te werken, wordt meer beslissingsbevoegdheid gedelegeerd. Teams zijn vaak beter in staat om besluiten te nemen die betrekking hebben op hun eigen werk. Tot slot nog drie handvatten voor het werken met autonome teams. Ze zijn (1) verantwoordelijk voor een duidelijk afgebakend stuk werk, (2) multidisciplinair samengesteld en hebben (3) een minimale behoefte aan interactie in afstemming met andere teams. Zo kunnen autonome teams zowel operationele als tactische beslissingen zelfstandig nemen, hun eigen koers bepalen en snel en effectief inspelen op nieuwe kansen of bedreigingen.

Berenschot Strategie Trends

Wat speelt er in de Nederlandse directiekamers? Welke strategische keuzes maken ondernemers en bestuurders? Hoe willen directies hun organisaties laten groeien?
Welke strategische thema’s staan boven aan het prioriteitenlijstje van directeuren, bestuurders en topmanagers? En waar investeren zij in?

Voor de editie van 2021 staan de effecten van COVID-19 centraal. Daarnaast zijn interviews opgenomen met directeuren van Triodos Bank Nederland, InnovationQuarter en Plantion, waarin zij hun visie op strategie uit de doeken doen. Sinds 2007 brengt Berenschot jaarlijks het Strategie Trendsonderzoek uit. Het is daarmee een van de langst lopende onderzoeken in Nederland op het vlak van strategie. Al jaren geeft het inzicht in de onderwerpen die op de strategische agenda van het bedrijfsleven staan, wat zorgt voor een unieke kijk in de directiekamers.

In totaal namen 600 respondenten deel aan het onderzoek uit bedrijven van verschillende grootteklassen, afkomstig uit twaalf sectoren: Transport & Logistiek, Industrie, Zakelijke dienstverlening, Media & ICT, Zorg & Life sciences, Onderwijs & Research, Overheid, publieke organisaties & openbaar bestuur, stichtingen, NGO’s & belangenorganisaties, Agri & Food, Bouw & Woningcorporaties, Energie, Telecom & Utilities, Financiële dienstverlening en Handel & Retail. Samen vertegenwoordigen zij circa 1 miljoen werknemers in Nederland, zo’n 12% van de Nederlandse beroepsbevolking.

U kunt het Berenschot Strategie Trends downloaden.

Langetermijn strategie planningshorizon loont

Organisaties met een langere strategiehorizon bezorgen zichzelf een betere marktpositie, vooral in minder aantrekkelijke markten.

Rendeert het plannen met een langere horizon? 
Ja. Uit het Strategie Trendsonderzoek 2021 blijkt dat de marktpositie van respondenten gemiddeld genomen (als) beter wordt (ervaren) en dus samenhangt met de lengte van de gekozen planningshorizon. Met name het positieve effect van het verruimen van de horizon met één tot vier jaar boven op een kortetermijnhorizon (< 1 jaar) levert veel winst op. De positieverbetering die gerealiseerd wordt door nog langer (>5 jaar) vooruit te plannen, is gemiddeld genomen beperkt. 

Beter dan anderen in de markt
Wat verder opvalt, is dat met name in relatief minder aantrekkelijke markten, bijvoorbeeld als gevolg van afnemende groei of door nieuwe toetreders, er in de boardroom langer vooruitgekeken en gepland wordt. De samenhang tussen planningshorizon en marktpositie dient dus geïnterpreteerd te worden als een relatieve positie, dat wil zeggen in vergelijking met andere aanbieders in de ‘eigen’ markt.

Regeren is vooruitzien!

Strategen in Nederland maken dan ook plannen voor ten minste één tot drie jaar vooruit. Slechts enkelen doen dat niet, hun planningshorizon is korter dan een jaar. Dat blijkt uit de resultaten. Wat opvalt, is dat de verschillen tussen sectoren beperkt zijn.
Drie sectoren steken er enigszins bovenuit: (1) Bouw en Woningcorporaties, (2) Energie, Afval, Telecom en Utilities en (3) Transport en Logistiek. In die sectoren wordt door ongeveer 25% van de bedrijven strategisch gepland met een horizon die verder reikt dan vijf jaar. Ook in de sector Onderwijs en Research worden strategische (instellings)plannen gesmeed met een flinke horizon.
Opvallend is dat in de Zakelijke dienstverlening, Media en ICT de planningshorizon relatief kort is. Bijna 70% van de deelnemende bedrijven geeft aan strategische plannen te maken voor maximaal drie jaar vooruit. Het is vermoedelijk de eigenheid van de sector, die veelal leeft van en in projecten hetgeen verklaart waarom de horizon van strategische plannen nabijer is.
Zakelijke dienstverleners zijn wendbaar, door hun relatief kleine investeringen in kapitaal. Daardoor worden ze minder gedwongen om ver vooruit te kijken, teneinde voldoende tijd over te houden om zich aan te passen aan veranderende omstandigheden. 

Berenschot Strategie Trends

Wat speelt er in de Nederlandse directiekamers? Welke strategische keuzes maken ondernemers en bestuurders? Hoe willen directies hun organisaties laten groeien?
Welke strategische thema’s staan boven aan het prioriteitenlijstje van directeuren, bestuurders en topmanagers? En waar investeren zij in?

Voor de editie van 2021 staan de effecten van COVID-19 centraal. Daarnaast zijn interviews opgenomen met directeuren van Triodos Bank Nederland, InnovationQuarter en Plantion, waarin zij hun visie op strategie uit de doeken doen. Sinds 2007 brengt Berenschot jaarlijks het Strategie Trendsonderzoek uit. Het is daarmee een van de langst lopende onderzoeken in Nederland op het vlak van strategie. Al jaren geeft het inzicht in de onderwerpen die op de strategische agenda van het bedrijfsleven staan, wat zorgt voor een unieke kijk in de directiekamers.

In totaal namen 600 respondenten deel aan het onderzoek uit bedrijven van verschillende grootteklassen, afkomstig uit twaalf sectoren: Transport & Logistiek, Industrie, Zakelijke dienstverlening, Media & ICT, Zorg & Life sciences, Onderwijs & Research, Overheid, publieke organisaties & openbaar bestuur, stichtingen, NGO’s & belangenorganisaties, Agri & Food, Bouw & Woningcorporaties, Energie, Telecom & Utilities, Financiële dienstverlening en Handel & Retail. Samen vertegenwoordigen zij circa 1 miljoen werknemers in Nederland, zo’n 12% van de Nederlandse beroepsbevolking.

U kunt het Berenschot Strategie Trends downloaden.

Werken op afstand: een blijvertje of een historische fout?

Dr. Kilian Wawoe – Associate Berenschot

Sinds de eerste lockdown doe ik onderzoek naar hoe mensen het werken op afstand beleven. Wat me opvalt, zijn de grote individuele verschillen, maar door de bank genomen hebben vooral jongeren het zwaar. De conclusie die veel organisaties trekken, is dat thuiswerken een blijvertje gaat worden. Kantoor wordt primair een ontmoetingsplek. Dit gaat naar verwachting leiden tot minder kantoorkosten, is beter voor het milieu, geeft meer flexibiliteit, minder files en een betere werk-privébalans.

Toch denk ik dat we op het punt staan om een historische fout te maken. Niet in de laatste plaats omdat de beslissers tot de generatie behoren die alle voordelen heeft, terwijl jongeren de rekening betalen. 

Hoeveel dagen in de week zou je ná corona thuis willen werken? Het lijkt een logische vraag, maar ik denk dat er drie fouten in staan. Ten eerste gaat het niet om ‘jij’ maar om ‘wij’. Dat ik met mijn twintig jaar ervaring in HR het prettig vind om thuis te werken, is ondergeschikt aan het feit dat jongere collega’s op zoek zijn naar kennis en ervaring.
Ten tweede gaat het niet om ‘hoeveel’ maar om ‘wat’. Als je naar kantoor komt en je gaat met je noise cancelling headset in een hoek zitten, kun je net zo goed thuisblijven. Als je op kantoor bent, zorg dan dat anderen iets aan je hebben. Ten derde gaat het niet om ‘willen’ maar om ‘moeten’. Werk is een teamsport en jouw rol als medewerker
is dat je jouw talenten inzet voor het grotere geheel. Dit betekent dat je er op bepaalde tijden bent om anderen te ondersteunen. 

Berenschot Strategie Trends

Wat speelt er in de Nederlandse directiekamers? Welke strategische keuzes maken ondernemers en bestuurders? Hoe willen directies hun organisaties laten groeien?
Welke strategische thema’s staan boven aan het prioriteitenlijstje van directeuren, bestuurders en topmanagers? En waar investeren zij in?

Voor de editie van 2021 staan de effecten van COVID-19 centraal. Daarnaast zijn interviews opgenomen met directeuren van Triodos Bank Nederland, InnovationQuarter en Plantion, waarin zij hun visie op strategie uit de doeken doen. Sinds 2007 brengt Berenschot jaarlijks het Strategie Trendsonderzoek uit. Het is daarmee een van de langst lopende onderzoeken in Nederland op het vlak van strategie. Al jaren geeft het inzicht in de onderwerpen die op de strategische agenda van het bedrijfsleven staan, wat zorgt voor een unieke kijk in de directiekamers.

In totaal namen 600 respondenten deel aan het onderzoek uit bedrijven van verschillende grootteklassen, afkomstig uit twaalf sectoren: Transport & Logistiek, Industrie, Zakelijke dienstverlening, Media & ICT, Zorg & Life sciences, Onderwijs & Research, Overheid, publieke organisaties & openbaar bestuur, stichtingen, NGO’s & belangenorganisaties, Agri & Food, Bouw & Woningcorporaties, Energie, Telecom & Utilities, Financiële dienstverlening en Handel & Retail. Samen vertegenwoordigen zij circa 1 miljoen werknemers in Nederland, zo’n 12% van de Nederlandse beroepsbevolking.

U kunt het Berenschot Strategie Trends downloaden.

Investeren in innovatie loont

Ondanks dat innovatie op de tweede plek staat als onderwerp in de boardroom, wordt in 2021 juist minder geïnvesteerd in R&D. We zien een structurele daling van het aandeel van de bedrijven met een innovatiebudget van meer dan 7% van de omzet, en een stijging bij de bedrijven die minder dan 1% van hun omzet investeren in R&D.

R&D investeringen staan onder druk – Berenschot Strategie Trends 2021

Het innovatiebudget staat onder druk, hoewel we zien dat de sterk groeiende bedrijven nog altijd fors investeren in R&D. Bedrijven die meer investeren in R&D groeien sneller en kunnen zich daarmee onderscheiden ten opzichte van
de concurrentie. Het investeren in innovatie loont en stimuleert groei.  
Anderzijds is dat geen vrijbrief om ongebreideld in innovatie te investeren. We zien met name dat succesvolle bedrijven met veel focus investeren in het verlengde van de gemaakte strategische keuzes.

Meer organisaties gaan in samenwerking innoveren
We zien dat er op een slimmere manier wordt omgegaan met innovatie. Circa de helft van de organisaties geeft aan te innoveren in samenwerking met partners.
Een van de vormen waarin innovatie kan plaatsvinden, is via een ecosysteem waarin meerdere partijen samenwerken. Participeren in een innovatieecosysteem is een steeds vaker gebruikte vorm om dit proces te structureren.

Innovatie doen we samen – Berenschot Strategie Trends 2021

Dit betekent overigens niet dat het voor iedere situatie de beste optie is. Er zijn immers ook andere mogelijkheden om samen te werken aan innovatie, zoals alliantievorming of joint ventures.  Innovatie-ecosystemen zijn bijzonder effectief als er een sterk gezamenlijk doel is, partijen wederzijds afhankelijk zijn van elkaar, de investering te hoog is voor één partij of risico’s gedeeld moeten worden.

Belangrijke succesfactor in de samenstelling van een ecosysteem is dat de producten complementair en wederzijds afhankelijk van elkaar zijn, maar niet in sterke mate concurreren. Het onderlinge vertrouwen, groepsgevoel en
(financiële) toewijding aan het ecosysteem zijn belangrijke eigenschappen van elke deelnemer. Onder de partners van het ecosysteem moet ten minste één stevige leider(s) of kartrekker(s) zijn, en een partij met voldoende risicokapitaal. 

Berenschot Strategie Trends

Wat speelt er in de Nederlandse directiekamers? Welke strategische keuzes maken ondernemers en bestuurders? Hoe willen directies hun organisaties laten groeien?
Welke strategische thema’s staan boven aan het prioriteitenlijstje van directeuren, bestuurders en topmanagers? En waar investeren zij in?

Voor de editie van 2021 staan de effecten van COVID-19 centraal. Daarnaast zijn interviews opgenomen met directeuren van Triodos Bank Nederland, InnovationQuarter en Plantion, waarin zij hun visie op strategie uit de doeken doen. Sinds 2007 brengt Berenschot jaarlijks het Strategie Trendsonderzoek uit. Het is daarmee een van de langst lopende onderzoeken in Nederland op het vlak van strategie. Al jaren geeft het inzicht in de onderwerpen die op de strategische agenda van het bedrijfsleven staan, wat zorgt voor een unieke kijk in de directiekamers.

In totaal namen 600 respondenten deel aan het onderzoek uit bedrijven van verschillende grootteklassen, afkomstig uit twaalf sectoren: Transport & Logistiek, Industrie, Zakelijke dienstverlening, Media & ICT, Zorg & Life sciences, Onderwijs & Research, Overheid, publieke organisaties & openbaar bestuur, stichtingen, NGO’s & belangenorganisaties, Agri & Food, Bouw & Woningcorporaties, Energie, Telecom & Utilities, Financiële dienstverlening en Handel & Retail. Samen vertegenwoordigen zij circa 1 miljoen werknemers in Nederland, zo’n 12% van de Nederlandse beroepsbevolking.

U kunt het Berenschot Strategie Trends downloaden.

Hoe neem je medewerkers mee in digitaliseringsprocessen

Frédérique Spannenburg Senior managing consultant – Berenschot

Digitalisering is voor veel werknemers abstract en moeilijk voor te stellen. In veel organisaties waar ik rondloop, hoor ik van medewerkers dat ze het gevoel hebben dat dit onderwerp buiten hun invloedssfeer ligt. Het is iets voor ICT of voor de top. Terwijl hun leidinggevenden regelmatig klagen dat medewerkers afwachtend zijn, weinig initiatief nemen en alleen in beweging komen als het moet. Dit klinkt als een hardnekkig patroon dat zichzelf keurig in stand houdt.

Mijn ervaring is dat medewerkers en ook een hoop leidinggevenden vooral veel potentieel verlies zien en minder de winst die digitalisering hun kan opleveren. De natuurlijke en voorspelbare reactie zal dan zijn om af te wachten en waar dat lukt en nodig is tegen te stribbelen. Ik zie dat veel organisaties worstelen met duidelijk maken wat digitalisering betekent. Niet alleen op strategisch niveau voor de organisatie, maar juist op het niveau van het dagelijks werk en gedrag van medewerkers. Wat mij betreft neemt een goede digitale verandervisie medewerkers mee in drie stappen:

  1. Zorg dat de verandervisie betekenis heeft voor iedereen in de organisatie. Niet alleen voor de top, maar ook voor alle lagen daaronder moet kristalhelder zijn waarom dit de gekozen richting is en wat die voor eenieder gaat betekenen. 
  2. Vertaal de gekozen verandervisie naar concreet gedrag: wat verwacht je van hen in hun rol? Welk gedrag hoort daar bij en welk gedrag niet meer? 
  3. Heb oog en begrip voor het verlies dat medewerkers zullen ervaren: zet hen niet weg als mensen ‘die het toch niet snappen’ en aan wie je dus niets hebt. Kijk samen welke steun ze nodig hebben. Activeer hen door samen op zoek te gaan naar ideeën en mogelijkheden.  Én zeg daarbij dat je verwacht dat ze meegaan op deze digitale reis.

Berenschot Strategie Trends

Wat speelt er in de Nederlandse directiekamers? Welke strategische keuzes maken ondernemers en bestuurders? Hoe willen directies hun organisaties laten groeien?
Welke strategische thema’s staan boven aan het prioriteitenlijstje van directeuren, bestuurders en topmanagers? En waar investeren zij in?

Voor de editie van 2021 staan de effecten van COVID-19 centraal. Daarnaast zijn interviews opgenomen met directeuren van Triodos Bank Nederland, InnovationQuarter en Plantion, waarin zij hun visie op strategie uit de doeken doen. Sinds 2007 brengt Berenschot jaarlijks het Strategie Trendsonderzoek uit. Het is daarmee een van de langst lopende onderzoeken in Nederland op het vlak van strategie. Al jaren geeft het inzicht in de onderwerpen die op de strategische agenda van het bedrijfsleven staan, wat zorgt voor een unieke kijk in de directiekamers.

In totaal namen 600 respondenten deel aan het onderzoek uit bedrijven van verschillende grootteklassen, afkomstig uit twaalf sectoren: Transport & Logistiek, Industrie, Zakelijke dienstverlening, Media & ICT, Zorg & Life sciences, Onderwijs & Research, Overheid, publieke organisaties & openbaar bestuur, stichtingen, NGO’s & belangenorganisaties, Agri & Food, Bouw & Woningcorporaties, Energie, Telecom & Utilities, Financiële dienstverlening en Handel & Retail. Samen vertegenwoordigen zij circa 1 miljoen werknemers in Nederland, zo’n 12% van de Nederlandse beroepsbevolking.

U kunt het Berenschot Strategie Trends downloaden.

Organisaties investeren het meest in big data en data analytics

Meeste organisaties investeren in data analytics 

Bijna de helft van de organisaties investeert in big data en data analytics. Het is veruit het belangrijkste technologiethema voor bedrijven in 2021. 
We verzamelen en analyseren steeds meer data, zowel over het gedrag van klanten als over het verloop van de eigen
processen. Daar komen fact-based insights uit, waarmee concurrentievoordeel kan worden behaald. Steeds meer organisaties willen datagedreven werken. Alleen al door het ontsluiten en ‘minen’ van data waar organisaties al over beschikken, kan beter ingespeeld worden op toekomstige klantvragen en wensen. Daarna kan ook worden nagedacht over het verzamelen van nieuwe data.

Digitale veiligheid wordt steeds belangrijker
Met de voortschrijdende digitalisering van organisaties wordt digitale veiligheid steeds belangrijker. Dreigingen op het gebied van informatieveiligheid nemen toe en de eisen met betrekking tot beschikbaarheid, integriteit en vertrouwelijkheid worden steeds strenger. Dit vraagt om een andere inrichting van de informatiebeveiliging en cybersecurity.
Artificial intelligence is aan een opmars bezig en stijgt qua belangrijkheid. We zien bedrijven ook experimenteren met ‘robotic process automation’ om bedrijfsprocessen verder te automatiseren.

Investeringen in data analytics worden vooral door grote organisaties gedaan
We verzamelen steeds meer data, met een enorme groei in het datavolume tot gevolg. Het structureren en inzetten van deze data biedt geweldige kansen voor organisaties, maar vraagt om andere competenties en systemen. Het is de verwachting dat aansturing op basis van data in de komende jaren alleen maar verder zal toenemen.

We zien dat met name grotere organisaties investeren in technologie. Thema’s als big data en daaraan gekoppeld digitale veiligheid spelen dus met name daar. Investeringen in e-commerce zien we voornamelijk bij kleinere organisaties.

Berenschot Strategie Trends

Wat speelt er in de Nederlandse directiekamers? Welke strategische keuzes maken ondernemers en bestuurders? Hoe willen directies hun organisaties laten groeien?
Welke strategische thema’s staan boven aan het prioriteitenlijstje van directeuren, bestuurders en topmanagers? En waar investeren zij in?

Voor de editie van 2021 staan de effecten van COVID-19 centraal. Daarnaast zijn interviews opgenomen met directeuren van Triodos Bank Nederland, InnovationQuarter en Plantion, waarin zij hun visie op strategie uit de doeken doen. Sinds 2007 brengt Berenschot jaarlijks het Strategie Trendsonderzoek uit. Het is daarmee een van de langst lopende onderzoeken in Nederland op het vlak van strategie. Al jaren geeft het inzicht in de onderwerpen die op de strategische agenda van het bedrijfsleven staan, wat zorgt voor een unieke kijk in de directiekamers.

In totaal namen 600 respondenten deel aan het onderzoek uit bedrijven van verschillende grootteklassen, afkomstig uit twaalf sectoren: Transport & Logistiek, Industrie, Zakelijke dienstverlening, Media & ICT, Zorg & Life sciences, Onderwijs & Research, Overheid, publieke organisaties & openbaar bestuur, stichtingen, NGO’s & belangenorganisaties, Agri & Food, Bouw & Woningcorporaties, Energie, Telecom & Utilities, Financiële dienstverlening en Handel & Retail. Samen vertegenwoordigen zij circa 1 miljoen werknemers in Nederland, zo’n 12% van de Nederlandse beroepsbevolking.

U kunt het Berenschot Strategie Trends downloaden.

Hoe kunnen Nederlandse bedrijven samen profiteren van robotica

Irma Oosterom-van Roest – senior consultant Berenschot

Door kennis te delen en intensief samen te werken, ontwikkelt een goed idee zich sneller tot een marktrijp product en komt nieuwe technologie eerder op de markt. Ik ben er daarom trots op bedrijven, kennisinstellingen en overheid bijeen te mogen brengen rond kansrijke technologische ontwikkelingen. De afgelopen jaren heeft Berenschot samenwerking in innovatieclusters geïnitieerd en begeleid voor onder meer fotonica, geprinte elektronica, 3D printen, robotica en zonne-energie. 

Mijn focus ligt op robotica. Dat begon allemaal zo’n vijf jaar geleden met een analyse van de Nederlandse markt. Welke kansen liggen er? Wat hebben ‘onze’ bedrijven te bieden en hoe profiteert Nederland hiervan als het gaat om toepassingen?

Ik bundelde mijn inzichten in een innovatieagenda met vijf deelthema’s. Drie daarvan zijn inmiddels omgezet naar de praktijk. Samen met een aantal collega’s heb ik ontwikkelaars en gebruikers bijeengebracht, concrete ontwikkelprojecten gedefinieerd, financiering gevonden en krachten gebundeld om dit ook naar buiten te brengen. 

Zo zijn concrete stappen gezet in de versterking van de roboticasector. Hoewel er nog veel moet gebeuren, zijn de eerste resultaten al zichtbaar. De ervaring leert me dat samen innoveren de sleutel is om snel en met minder risico’s resultaten te boeken. Door als ontwikkelaar samen te werken met de eindgebruiker, is het resultaat direct toepasbaar. Door krachten te bundelen, kan een sterk signaal naar buiten worden gegeven: of het nu is om de markt te enthousiasmeren of om invloed uit te oefenen op regelgeving en beleidsvorming. Faalkosten worden gereduceerd, de implementatietijd verkort, risico’s gespreid en schaalvoordelen benut. Kortom: het nieuwe innoveren is co-innoveren!

Berenschot Strategie Trends

Wat speelt er in de Nederlandse directiekamers? Welke strategische keuzes maken ondernemers en bestuurders? Hoe willen directies hun organisaties laten groeien?
Welke strategische thema’s staan boven aan het prioriteitenlijstje van directeuren, bestuurders en topmanagers? En waar investeren zij in?

Voor de editie van 2021 staan de effecten van COVID-19 centraal. Daarnaast zijn interviews opgenomen met directeuren van Triodos Bank Nederland, InnovationQuarter en Plantion, waarin zij hun visie op strategie uit de doeken doen. Sinds 2007 brengt Berenschot jaarlijks het Strategie Trendsonderzoek uit. Het is daarmee een van de langst lopende onderzoeken in Nederland op het vlak van strategie. Al jaren geeft het inzicht in de onderwerpen die op de strategische agenda van het bedrijfsleven staan, wat zorgt voor een unieke kijk in de directiekamers.

In totaal namen 600 respondenten deel aan het onderzoek uit bedrijven van verschillende grootteklassen, afkomstig uit twaalf sectoren: Transport & Logistiek, Industrie, Zakelijke dienstverlening, Media & ICT, Zorg & Life sciences, Onderwijs & Research, Overheid, publieke organisaties & openbaar bestuur, stichtingen, NGO’s & belangenorganisaties, Agri & Food, Bouw & Woningcorporaties, Energie, Telecom & Utilities, Financiële dienstverlening en Handel & Retail. Samen vertegenwoordigen zij circa 1 miljoen werknemers in Nederland, zo’n 12% van de Nederlandse beroepsbevolking.

U kunt het Berenschot Strategie Trends downloaden.

Organisaties met een langere strategiehorizon hebben hun strategie beter doorvertaald

Organisaties die langer vooruitkijken, hebben hun strategie gemiddeld genomen op alle fronten beter doorvertaald. In de grafiek is ook het positieve effectsurplus zichtbaar van langer dan vijf jaar vooruitkijken, voorbij 2026 in dit geval. Het gaat te ver om te spreken van een causaal verband, maar deze organisaties lijken ruimte te creëren om de steven van het schip met aandacht te wenden en vervolgens het gehele tuig weer goed te trimmen, teneinde weer op snelheid te komen of zelfs een paar knopen extra snelheid te pakken.

De doorvertaling van strategische keuzes hapert vooral in Transport en Logistiek, Zakelijke dienstverlening, Agri en Food en Bouw, met name in de operationele sturing. Strategische keuzes maken is een goed begin, maar de opvolging daarvan is minstens zo belangrijk. Het stellen van doelen lukt in alle sectoren prima, maar andere belangrijke aspecten van de doorvertaling van strategische keuzes verlopen moeizamer. Met name het bepalen van operationele prestatiemaatstaven die een afgeleide zijn van strategische keuzes en doelen, blijkt lastig. Hetzelfde geldt voor het bepalen van de wijze waarop diverse onderdelen van organisaties moeten samenwerken teneinde strategische keuzes in de benen te helpen en strategische doelen te realiseren. Sectoren waarin de doorvertaling van strategische keuzes het meest hapert, zijn Transport en Logistiek, Zakelijke dienstverlening, Agri en Food en de Bouw en Woningcorporaties.

Berenschot Strategie Trends

Wat speelt er in de Nederlandse directiekamers? Welke strategische keuzes maken ondernemers en bestuurders? Hoe willen directies hun organisaties laten groeien?
Welke strategische thema’s staan boven aan het prioriteitenlijstje van directeuren, bestuurders en topmanagers? En waar investeren zij in?

Voor de editie van 2021 staan de effecten van COVID-19 centraal. Daarnaast zijn interviews opgenomen met directeuren van Triodos Bank Nederland, InnovationQuarter en Plantion, waarin zij hun visie op strategie uit de doeken doen. Sinds 2007 brengt Berenschot jaarlijks het Strategie Trendsonderzoek uit. Het is daarmee een van de langst lopende onderzoeken in Nederland op het vlak van strategie. Al jaren geeft het inzicht in de onderwerpen die op de strategische agenda van het bedrijfsleven staan, wat zorgt voor een unieke kijk in de directiekamers.

In totaal namen 600 respondenten deel aan het onderzoek uit bedrijven van verschillende grootteklassen, afkomstig uit twaalf sectoren: Transport & Logistiek, Industrie, Zakelijke dienstverlening, Media & ICT, Zorg & Life sciences, Onderwijs & Research, Overheid, publieke organisaties & openbaar bestuur, stichtingen, NGO’s & belangenorganisaties, Agri & Food, Bouw & Woningcorporaties, Energie, Telecom & Utilities, Financiële dienstverlening en Handel & Retail. Samen vertegenwoordigen zij circa 1 miljoen werknemers in Nederland, zo’n 12% van de Nederlandse beroepsbevolking.

U kunt het Berenschot Strategie Trends downloaden.

Digitalisering en innovatie zijn de drivers van verandering


Digitalisering, innovatie en arbeidsmarktontwikkelingen worden het meest besproken in de directiekamer. Ruim een derde van de organisaties geeft aan dat deze onderwerpen impact hebben op de strategie.

Organisaties moeten zich voorbereiden op de onzekere toekomst. Door de pandemie is des te meer duidelijk geworden dat flexibiliteit en denken in scenario’s belangrijk is. COVID-19 heeft de digitalisering van organisaties versneld. We werken grotendeels vanuit huis en vergaderen digitaal. Circa een derde van de organisaties noemt arbeidsmarkt als een belangrijk strategisch onderwerp. Het vasthouden en werven van het juiste personeel blijft een belangrijke voorwaarde voor het bestendigen van de marktpositie of voor groei. COVID-19 heeft vooralsnog beperkte impact op de langetermijnstrategie.

Ondanks corona staat groei hoog op de agenda. Het merendeel van de bedrijven ziet nog steeds groeikansen.
Slechts 18% van de bedrijven geeft aan dat COVID-19 effect heeft op de langetermijnplannen en resource-commitments. De grootste impact zien we met name in een aantal specifieke sectoren, zoals Transport en Logistiek
en Cultuur en Entertainment.

Duurzaamheid is een actueel onderwerp, maar heeft beperkt impact op de strategie van de onderzochte organisaties in 2021. 

Versnelling digitalisering door COVID-19

Er is sprake van een snel veranderende wereld die steeds complexer wordt. Van organisaties vraagt dit dat ze met steeds meer zaken rekening houden en waar nodig snel inspelen op trends en ontwikkelingen.
We zien dat digitalisering jaar op jaar belangrijker wordt. Circa 40% van de bedrijven geeft aan dat digitalisering impact heeft op de strategie. De COVID-19-crisis heeft dit versneld, met name bij grotere organisaties. Circa de helft van de organisaties groter dan € 500 miljoen geeft dit aan. Dat is twee keer zoveel als in kleine organisaties met een omzet tot € 10 miljoen.

Berenschot Strategie Trends

Wat speelt er in de Nederlandse directiekamers? Welke strategische keuzes maken ondernemers en bestuurders? Hoe willen directies hun organisaties laten groeien?
Welke strategische thema’s staan boven aan het prioriteitenlijstje van directeuren, bestuurders en topmanagers? En waar investeren zij in?

Voor de editie van 2021 staan de effecten van COVID-19 centraal. Daarnaast zijn interviews opgenomen met directeuren van Triodos Bank Nederland, Innovation Quarter en Plantion, waarin zij hun visie op strategie uit de doeken doen. Sinds 2007 brengt Berenschot jaarlijks het Strategie Trendsonderzoek uit. Het is daarmee een van de langst lopende onderzoeken in Nederland op het vlak van strategie. Al jaren geeft het inzicht in de onderwerpen die op de strategische agenda van het bedrijfsleven staan, wat zorgt voor een unieke kijk in de directiekamers.

In totaal namen 600 respondenten deel aan het onderzoek uit bedrijven van verschillende grootteklassen, afkomstig uit twaalf sectoren: Transport & Logistiek, Industrie, Zakelijke dienstverlening, Media & ICT, Zorg & Life sciences, Onderwijs & Research, Overheid, publieke organisaties & openbaar bestuur, stichtingen, NGO’s & belangenorganisaties, Agri & Food, Bouw & Woningcorporaties, Energie, Telecom & Utilities, Financiële dienstverlening en Handel & Retail. Samen vertegenwoordigen zij circa 1 miljoen werknemers in Nederland, zo’n 12% van de Nederlandse beroepsbevolking.

U kunt het Berenschot Strategie Trends downloaden.

%d bloggers liken dit: