Traditioneel bankieren is voorbij

Banken in Nederland maken zichzelf overbodig als ze doorgaan op de huidige koers. Want terwijl de kredietbehoefte bij ondernemers toeneemt, draaien banken de geldkraan verder dicht en laten ze bedrijven failliet gaan. Niet zelden mooie bedrijven met een lange historie. Hun faillissement is onnodig en had voorkomen kunnen worden als eerder was ingegrepen. Het is een brevet van onvermogen als banken bedrijven met toekomstperspectief niet meer kunnen onderscheiden van bedrijven die het waarschijnlijk niet gaan redden.

Banken moeten weer leren op tijd mee te denken met hun klanten. Anders zullen alternatieve financieringsvormen, ondersteund door het Regeerakkoord, wel eens rap marktterrein op de banken kunnen veroveren.

Lees meer over dit bericht

Alternatieve financiering gezocht

Het wordt steeds lastiger voor bedrijven om de financiering rond te krijgen. Doordat veel bedrijven moeite hebben om goede ideeën gefinancierd te krijgen, is het intern lastiger om geld vrij te spelen. Banken zijn vanwege toenemende kredieteisen ook steeds minder geneigd bedrijven te financieren.

De rol van de banken komt daardoor ook onder druk te staan. Banken zijn te risicomijdend en kunnen steeds minder de goede bedrijven schiften van de bedrijven die het niet overleven. Bedrijven zoeken naar andere vormen van financiering, waarbij de bank niet meer wordt gebruikt. Dit soort voorbeelden ontstaan bij grote concerns die intern een bank optuigen, vormen van captives maar ook bij de kleinere organisaties bijvoorbeeld voor werkkapitaal financiering. Lees meer over dit bericht

De Griekse onderhandelingen in een notendop

Griekenland biedt ons een mooi voorbeeld van hoe complex onderhandelingen soms kunnen zijn. Gisterenavond werd in het Griekse parlement een akkoord bereikt over de bezuinigingsmaatregelen. Dit waren buitengewoon kritische, harde, en pittige onderhandelingen. En dat was dan nog een onderhandeling die zich aan één en dezelfde kant van de tafel afspeelde…

Op een heel basaal niveau zijn er hier twee partijen: degenen die Griekenland geld hebben geleend (schuldeisers) en de Grieken. De Grieken kunnen de leningen niet terugbetalen. Dus moeten ze onderhandelen met de schuldeisers.

Wat maakt dit tot een complexe onderhandeling? De schuldeisers, die dus aan één kant van de tafel zitten, zijn verre van één groep. Wie hebben namelijk Griekenland geld geleend? Lees meer over dit bericht

Staatsschulden afboeken tot op terugbetaalcapaciteit is onvermijdelijk (deel 5)

Waarom de huidige Euro niet werkt maar gered kan worden

Door: Hubert Sturm & René Barendrecht

Voor deel 1 uit deze reeks, klik hier; Voor deel 2 uit deze reeks, klik hier; Voor deel 3 uit deze reeks, klik hier; Voor deel 4 uit deze reeks, klik hier

Rol van euro obligaties

Een vraag is of de schuldsanering kan plaatsvinden terwijl tegelijkertijd het oude mechanisme van staatsobligaties per land uitgeven door kan blijven gaan. Dit mechanisme blijft in potentie een destabiliserend effect hebben, tenzij begrotingsevenwicht met vertrouwen gehandhaafd kan worden. De optie van euro obligaties wordt genoemd om het effect van oplopende rentes voor de betrokken landen te dempen. Een manier om euro obligaties in te voeren biedt een lagere rente voor zwakkere landen. Een euro-obligatie mag echter niet slechts tot een reset van de rente op toekomstige staatsschuld van de zwakke landen leiden (de lage rente zoals zij tot voor kort genoten toen iedereen nog geloofde in het euro sprookje en alle rentes dicht bij de Duitse rente zaten) waarna het spel als vanouds doorgaat (en dus naar achteren schuiven van het probleem). Deze oplossingsrichting omvat op het eerste oog alle schulden uit het verleden en die in de toekomst. Dit is ingrijpend en roept bij de sterkere landen het beeld op van een oplossing van lusten voor de zwakkere landen, en de lasten voor de sterkere landen. Te meer omdat dit mechanisme wordt toegezegd voor alle toekomstige schuld en maar de vraag is wat er terecht komt van de sanctionering. Er is een complex budgettair allocatiemechanisme nodig om alles te verrekenen in plaats van de vrije markt die haar werk doet. Is dit mechanisme dan wel robuust genoeg of een fictie?

Bestaande versus nieuwe schuld

Er is ook een dunne integratie denkbaar. Het is niet per definitie noodzakelijk om alles van verleden en toekomst op één hoop te gooien en een complex budgettair allocatiemechanisme te bouwen met allerlei boeteclausules en de soevereiniteit van elk land te beperken (en daarmee de politieke haalbaarheid nu en toekomstvastheid later te ondergraven). Er is een onderscheid mogelijk tussen de schuld tot dusverre versus nieuwe schuld in de toekomst. Het is wel mogelijk om de oude schuldposities af te waarderen conform de huidige marktwaarde en die om te vormen naar één Europese schuld. Het beste lijkt dan niet via een fictieve manier de afwaardering vast te stellen, maar de vrije markt direct haar oordeel te laten vellen (anders wordt dat oordeel toch wel op een afgeleide manier geveld). Afwaardering is sowieso een must om vervolgens het restant af te kunnen betalen vanuit economische groei (zonder afwaardering geen nieuwe economische groei). Lees meer over dit bericht

Staatsschulden afboeken tot op terugbetaalcapaciteit is onvermijdelijk (deel 4)

Waarom de huidige Euro niet werkt maar gered kan worden

Door: Hubert Sturm & René Barendrecht

Voor deel 1 uit deze reeks, klik hier; Voor deel 2 uit deze reeks, klik hier; Voor deel 3 uit deze reeks, klik hier

Meer steun en volgen van Japan is onzinnig

Er kan een vergelijking met Japan gemaakt worden. Daar is het probleem steeds doorgerold. Meer steun betekent het doorrollen van het probleem. Het probleem was nu juist de omvang van de schuld ten opzichte van de omvang van de economie. Meer schuld als vermeende oplossing voor teveel schuld? Het effect is hooguit dat aflopende staatsobligaties in handen van banken of pensioenfondsen worden afgelost, en nieuwe staatsobligaties daarvoor worden uitgegeven in handen van de West Europese overheden en de ECB. Private schuld omgeruild voor publieke schuld. Wie betaalt ook alweer de publieke schuld? De schuld wordt eerst nog groter, eindigend in een grote knal met een volledige default. Meer steun betekent het verspillen van alle middelen die er nog over zijn op een vergelijkbare wijze als Japan. Overigens heeft Japan deze toenemende staatsschuld tot dusverre vrijwel volledig uit de eigen spaarquote van de private sector kunnen financieren. Private schulden concurreren aldaar met publieke schulden om de schaarse middelen (uitholling van private economie). Met de vergrijzing in Japan moeten de pensionado’s nu hun spaartegoed gaan aanspreken en aldus hun staatsobligaties gaan verkopen (in plaats van bijkopen).

Er gaat zich de komende jaren in Japan nog een drama voltrekken. In het westen gaan wij tot dusverre voor dezelfde route van het naar achteren rollen van het probleem. Lees meer over dit bericht

Staatsschulden afboeken tot op terugbetaalcapaciteit is onvermijdelijk (deel 3)

Waarom de huidige Euro niet werkt maar gered kan worden

Door: Hubert Sturm & René Barendrecht

Voor deel 1 uit deze reeks, klik hier; Voor deel 2 uit deze reeks, klik hier.

Devaluatie WAS het tovermiddel

Een maatregel was het devalueren van de lokale munt. Door devaluatie worden arbeid en goederen goedkoper. En wat goedkoop wordt, leidt tot aantrekkende export, en het trekt ook nieuw kapitaal aan; de kapitaalstromen keren weer om als een pendulum en stromen het land weer binnen. De import valt tijdelijk terug omdat die minder betaalbaar wordt (munt is minder waard dus de koopkracht voor import neemt af) en het zoeken naar lokale vervangende producten veroorzaakt ook extra dynamiek en groei op de binnenlandse markt (door het zoeken naar lokale alternatieven). Voor zover hun schuld ook was uitgedrukt in dezelfde munt, betalen ze hun schuld terug met minder waard geworden geld. Een driedubbel positief effect voor het betrokken land.

Sinds de komst van de euro hebben deze landen echter niet meer de mogelijkheid om hun munt te devalueren. Lees meer over dit bericht

Staatsschulden afboeken tot op terugbetaalcapaciteit is onvermijdelijk (deel 2)

Waarom de huidige Euro niet werkt maar gered kan worden

Door: Hubert Sturm & René Barendrecht

Voor deel 1 uit deze reeks, klik hier.

Landen geven vrijeleijk schuld uit die telt als reservekwaliteit

Hoe wordt staatsschuld eigenlijk uitgegeven? En welke rol vervult dit papier eigenlijk?

Er was al een langjarige ontwikkeling aan de gang van een groeiende staatsschuld met een lage rente. De crisis ingrepen van de afgelopen jaren hebben er aanvullend toe geleid dat de publieke schuld nog verder is toegenomen, en gedeeltelijk ook private schulden zijn omgezet naar publieke schulden. De publieke staatsschuld van Europese landen is van zogeheten reserve kwaliteit, de hoogste kwaliteit schuldpapier. Bijv. de reserves van Nederland worden belegd in staatsobligaties van andere landen wereldwijd en de winst (of verlies) die met deze reserves (beleggingen) wordt behaald komt ten goede aan (of ten laste van) Nederland. Alle landen hebben per definitie een wederkerige relatie bij het aanhouden van deze reserves.

Al deze reserves tellen mee in de publieke geldhoeveelheid in Europa. De geldhoeveelheid is een van de drivers voor inflatie. Overigens niet de enige driver, ook de omloopsnelheid van geld. Aangezien de reserves meetellen in de geldhoeveelheid van het euro bestel was en is het dus mogelijk in de afgelopen jaren voor landen om eigenlijk steeds zelf geld te drukken (maar dan tegen een rentevergoeding). Er zijn natuurlijk afspraken gemaakt bij de start over tekorten en het uitgeven van schuld om deze tekorten te overbruggen, maar als puntje bij paaltje komt, is het daar helaas niet zo nauw mee genomen. De landen rollen een probleem naar achteren door het uitgeven van meer schuld om blijvende en verder oplopende tekorten te overbruggen. Als elk land dit op eigen houtje doet, ontstaat er onbalans in de geldhoeveelheid van heel Europa en groeit de schuldenlast ten opzichte van de economie. Alsof jan en alleman hun eigen thuisprinter hadden staan om geld te drukken. Het oplopen van de publieke schuld kan lang goed gaan, totdat het vertrouwen een deuk oploopt. De aders van het financiële bestel zitten vol met deze ‘reserves’ en een vertrouwensbreuk is dan ook funest.

Klinkt als rommel hypotheek producten

De parallel valt enigszins te trekken met de rommel hypotheek producten. Lees meer over dit bericht

%d bloggers liken dit: