Top down is uit: betrek bij strategie bepaling de organisatie

Het strategieproces speelt zich nog steeds voornamelijk af in en rondom de boardroom. 31% van de respondenten geeft aan dat de directie en het MT de strategie bepalen en nog eens 23% geeft aan dat de CEO invulling geeft aan het strategieproces. Er is echter een duidelijke trend te zien dat organisaties meer mensen bij het strategieproces betrekken dan uitsluitend degenen in en rondom de boardroom.

Figuur_6.2_Strategieproces_(rapport)-ID-37f78920-63cf-44a2-ae29-a29ae6f1491e.png

Gaf in 2014 nog maar 10% van de respondenten aan dat de strategie bepaald wordt in dialoog met de gehele organisatie, in 2016 is dit percentage meer dan verdubbeld tot 21%. Vooral in de financiële sector lijkt dit een populaire trend, waar 39% van de bedrijven aangeeft dat de strategie in dialoog met de gehele organisatie wordt vastgesteld. Er is ook een duidelijke omslag zichtbaar in de termijn van het opstellen van een strategisch plan. Tijdens de crisis lag de nadruk van een strategisch plan meer op het overleven van het jaar en werd er dus één jaar vooruitgekeken. Nu lijkt de nieuwe norm een termijn van twee tot vier jaar te zijn.

Met andere woorden, in turbulente tijden wordt in het strategieproces gekozen voor een kortetermijn-, top-down-aanpak om zo in korte tijd beslissingen te kunnen nemen en door te voeren.

Bij het strategieproces wordt weer vaker de organisatie betrokken, en steeds vaker worden ook externe partijen, vooral huidige en potentiële klanten, betrokken.

Het volledige (interactieve) rapport Strategy Trends 2016: The CEO’s agenda is te vinden op www.strategytrends.nl

Advertenties

De strategische uitdaging is het concretiseren van de strategie

De meeste CEO’s geven aan dat het identificeren van kansen en risico’s steeds minder een probleem vormt. De meeste organisaties weten dat ze iets moeten doen om bij te blijven, en hebben ook steeds beter een idee in welke richting ze moeten zoeken voor oplossingen. De juiste oplossingen vinden en de gevonden oplossingen ook daadwerkelijk in te voeren, dat gaat voor de meeste bedrijven de grootste uitdaging worden.

Figuur_6.1_Uitdagingen_(rapport)-ID-5af6f0c4-de39-4521-8c07-0004e9a30413.png

CEO’s geven aan dat de uitdagingen bij strategievorming vooral liggen in het concretiseren van de strategie in doelen en jaarplannen. Dit hangt samen met het feit dat het doorvoeren van de benodigde veranderingen voor CEO’s een grote belemmering blijkt voor het succes van het strategieproces. Het uitvoeren van omgevings- en organisatieanalyses lijkt steeds minder vaak een probleem. Ook de toekomstverkenning gaat organisaties goed af. Het lijkt erop dat bedrijven wel weten dat ze iets moeten doen en ook een steeds beter idee krijgen in welke richting ze de oplossing moeten zoeken. Maar hoe ze dit dan moeten gaan doen en wat daarvoor de juiste aanpak is, blijft voor veel organisaties nog de grote uitdaging.

Het volledige (interactieve) rapport Strategy Trends 2016: The CEO’s agenda is te vinden op www.strategytrends.nl

Groei in buitenland belangrijke kans voor Nederlands bedrijfsleven

Het merendeel van de CEO’s ziet weer kansen in de aantrekkende Nederlandse economie. Niet alleen in eigen land zijn er weer kansen, ook in het buitenland is er weer groei. Bijna de helft van de bedrijven voorziet dat buitenlandse afzetmarkten in de toekomst belangrijker gaan worden dan de Nederlandse markt. Nu het huis op orde is, wordt er voorzichtig weer naar buiten gekeken.

Figuur_Afzetmarkten_1-ID-83be4e3b-41fd-4c95-fdda-808afe28f6d0.png

Nu de Nederlandse economie weer langzaam aantrekt, worden ook de groeiverwachtingen weer voorzichtig bijgesteld. Van de ondervraagde CEO’s gaf 33% aan te verwachten dat hun omzet in 2016 stabiel zal blijven. Maar liefst 60% verwacht duidelijke groei. Slechts 7% van de respondenten ziet het somber in en verwacht dit jaar te eindigen met een krimp in de omzet. Om kosten te verlagen, zetten veel CEO’s in op aanpassingen van het primaire proces van de organisatie. Vooral procesoptimalisatie wordt gezien als dé manier om in 2016 de kosten binnen de organisatie te verlagen. Daarnaast zien CEO’s ook flexibilisering van het personeelsbestand als manier om te snijden in de kosten. Een thema dat dit jaar ook als strategische troef relatief hoog op de agenda staat.

Voor de respondenten blijven Nederland en de directe buurlanden verreweg de grootste afzetmarkten. Waar in 2015 nog maar 54% van de respondenten aangaf Nederland als belangrijkste afzetmarkt te zien, is dat dit jaar gestegen tot meer dan 80%. Echter, nu het huis weer op orde is, wordt de groei ook wat verder van huis gezocht. Bijna de helft van de respondenten verwacht dat de grootste afzetmarkten in de toekomst in het buitenland te vinden zijn. Het economische herstel in de VS zorgt ervoor dat veel respondenten verwachten in de toekomst hun omzet in Noord-Amerika te zien groeien. Hoewel de verwachting van afzetgroei voor Oost-Europa in 2014 nog op 10% lag, geeft nu slechts 3% van de respondenten aan daar afzetgroei te verwachten op korte termijn. Men is wel positief over de vooruitzichten voor deze regio. En waar de verwachtingen in 2016 voor Azië door de tegenvallende cijfers in China en overige Aziatische landen dit jaar iets getemperd zijn, wordt er in de toekomst toch een forse grotere marktgroei verwacht. Met name de energiesector verwacht de komende jaren duidelijk voet aan de grond te krijgen in India: 21% van de respondenten uit de energiesector geeft aan in de toekomst India als een belangrijke markt te zien.

Het volledige (interactieve) rapport Strategy Trends 2016: The CEO’s agenda is te vinden op www.strategytrends.nl

Focus op kwaliteit en innovatie de factoren voor Onderscheidend Vermogen

Nederlandse bedrijven onderscheiden zich al jaren vooral op de kwaliteit van hun producten. Echter, waar kwaliteit in voorgaande jaren eenzaam bovenaan stond, blijkt dit jaar dat steeds meer bedrijven ook innovatie zien als een manier om zich te onderscheiden. Zich onderscheiden op basis van duurzaamheid daarentegen blijkt voor veel bedrijven niet mogelijk, duurzaamheid lijkt een ‘licence to operate’ geworden te zijn, waaraan je moet voldoen om te kunnen concurreren.

Figuur_4.1_Onderscheiden_2(zonder_klik)-ID-a5fe03eb-a28b-4a4a-ae97-503fcb290757.png

Al jarenlang onderscheiden Nederlandse bedrijven zich door hun focus op de kwaliteit van producten en/of diensten die ze aanbieden. Ook dit jaar geeft meer dan de helft van de respondenten aan zich voornamelijk op kwaliteit te willen onderscheiden. Kwaliteit stond in de afgelopen jaren dan ook eenzaam bovenaan. Dit jaar blijkt innovatie echter een steeds belangrijkere manier om zich te onderscheiden van de concurrentie. In 2013 gaf nog maar 28% van de respondenten aan zich op innovatie te willen onderscheiden, sindsdien is dit jaar op jaar gestegen tot 50% in 2016. Het verschil tussen kwaliteit en innovatie is nu nog maar 2 procentpunten. In sommige sectoren is innovatie zelfs de nieuwe nummer 1 (Financiële Dienstverlening, Handel & Retail, Industrie).

Hoewel duurzaamheid aan de top staat als het gaat om maatschappelijke thema’s en ook als issue altijd wel op de strategische agenda van de CEO prijkt (al is het nooit echt bovenaan), is het niet langer een onderwerp waar organisaties het verschil op kunnen maken. Maar 16% van de respondenten geeft aan dat ze zich onderscheiden op basis van duurzaamheid. Het lijkt erop alsof duurzaamheid een licence to operate is geworden. Als bedrijven hier niet aan voldoen, schaadt dit hun imago. Echter, omdat alle bedrijven hieraan moeten voldoen, is het lastig om een onderscheidende strategie op duurzaamheid te vinden. Dit geldt blijkbaar niet voor alle sectoren: in de agrifood en de bouw wordt duurzaamheid namelijk wel vaker gebruikt als strategie om zich te onderscheiden. Prijs is duidelijk geen factor meer waar bedrijven zich op denken te kunnen onderscheiden. Voor en tijdens de crisis van 2008 noemde 14% van de respondenten prijs nog als een van de belangrijkste manieren om zich te kunnen onderscheiden, in 2016 is dit gezakt tot nog maar 2% van de respondenten.

Het leveren van maatwerk en co-design worden de laatste jaren steeds vaker genoemd als manieren waarmee bedrijven zich trachten te onderscheiden.

Het volledige (interactieve) rapport Strategy Trends 2016: The CEO’s agenda is te vinden op www.strategytrends.nl

Duurzaamheid en digitalisering belangrijke maatschappelijke thema’s voor de CEO’s

Organisaties laten zich in hun strategisch beleid niet al te veel leiden door maatschappelijke thema’s. Zo staat duurzaamheid hoog op de maatschappelijke agenda, maar bedrijven zien dit niet als een belangrijk thema voor de strategische agenda. Hoewel veel CEO’s aangeven in de toekomst gouden bergen te zien in het buitenland, lijkt er nog maar weinig kennis en interesse te zijn in internationale zaken. Issues als geopolitieke spanningen en internationalisering staan dan ook laag op de agenda.

Figuur_2.1_Maatschappelijke_Issues_2(zonder_klik)-ID-4c1e344d-8f0c-4c1b-9c22-7bd1f727d73e.png

Dit jaar hebben wij gekeken in hoeverre bepaalde maatschappelijke thema’s zijn doorgedrongen tot de Nederlandse bestuurskamers. Duurzaamheid en digitalisering bestempelt 60% van de CEO’s als erg belangrijke maatschappelijke thema’s die regelmatig tot voortdurend aan de orde komen. Duurzaamheid speelt al jaren een rol in de boardroom en nu blijkt het voor CEO’s een van de belangrijkste maatschappelijk thema’s te zijn.

Interessant is wel dat het desondanks niet hoog als belangrijk strategisch issue wordt genoemd: organisaties laten zich in hun strategisch beleid kennelijk niet zomaar leiden door maatschappelijke ontwikkelingen. Het andere belangrijk gevonden maatschappelijke thema, digitalisering, keert wel duidelijk terug op de strategische agenda van de CEO’s.

Doordat digitalisering een steeds belangrijkere impact heeft op de manier waarop organisaties opereren, is het niet verrassend dat cybersecurity ook geldt als belangrijk maatschappelijk thema. De interesse in cybersecurity valt deels ook samen met de constatering dat risicomanagement een steeds belangrijkere rol speelt binnen organisaties. Een lek of schade aan de digitale infrastructuur kan immers grote gevolgen hebben voor het primaire proces en zelfs voor de reputatie van de organisatie. Hoewel veel bedrijven in de toekomst gouden bergen lijken te zien in het buitenland, staan internationale thema’s als geopolitieke spanningen en de Europese politiek opvallend genoeg bij veel bedrijven nog laag op de agenda.

Het volledige (interactieve) rapport Strategy Trends 2016: The CEO’s agenda is te vinden op www.strategytrends.nl

Nederland in digitale stroomversnelling, de boardroom heeft weer de blik naar buiten!

Nederlandse bestuurders zien, na jaren van onzekerheid, weer kansen om te groeien. Meer dan 90% van de Nederlandse bedrijven verwacht dit jaar dat de omzet stabiel blijft of groeit. Dit blijkt uit het onderzoek Strategy Trends 2016 dat organisatieadviesbureau Berenschot onder 522 ondernemers, bestuurders en topmanagers hield. Berenschot doet sinds 2007 jaarlijks onderzoek naar de belangrijkste strategische trends in het Nederlandse bedrijfsleven.

strategytrends2016

Waar in 2015 veel bedrijven aangaven aan hun businessmodel te gaan sleutelen, spreekt dit jaar nog maar iets meer dan de helft van de bedrijven in de boardroom regelmatig over het businessmodel. Justin van der Starre, strategieconsultant bij Berenschot: “Het lijkt erop dat bestuurders het huis weer op orde hebben en in 2016 weer naar buiten durven te kijken”. Dit blijkt ook uit de groeiverwachtingen: meer dan 60% van de CEO’s denkt dat de omzet in het komende jaar zal stijgen. Deze groei wordt ook steeds meer in het buitenland gezocht. Gevraagd naar de belangrijkste afzetmarkten van de toekomst, antwoordt meer dan de helft van de CEO’s dat deze zich buiten Nederland bevinden. Buiten Europa worden vooral de Verenigde Staten en China daarbij gezien als belangrijkste afzetmarkten.

Helemaal bovenaan de agenda van bijna driekwart van de CEO’s staan met stip digitalisering en het imago. Deze twee thema’s raken in een steeds snellere wereld steeds verder met elkaar verstrengeld. Hoe snel in te springen op nieuwe disruptieve technologieën, zonder je goede reputatie te verliezen in een steeds transparantere wereld? Die vraag houdt veel CEO’s bezig. “Na jaren van onzekerheid zien bestuurders weer volop kansen in de markt, maar ze zijn wel voorzichtiger geworden om daar op in te springen”, aldus Justin van der Starre. Het managen van risico’s wordt in 59% van de bestuurskamers regelmatig tot voortdurend besproken. Beslissingen moeten steeds sneller genomen worden, en het risico voor reputatieschade is steeds groter. Elke misstap wordt direct de wereld rondgestuurd.

Het Nederlandse bedrijfsleven is dus weer voorzichtig positief over de toekomst. Bedrijven zien weer kansen, vooral in digitalisering. Velen zijn er klaar voor, alleen er is een gezonde aarzeling: hoe benut je de kansen met behoud van je goede reputatie en hoe krijg je de hele organisatie mee?

Gerben van den Berg, strategieconsultant bij Berenschot: “De meeste organisaties weten dat ze iets moeten doen om bij te blijven, en hebben ook steeds beter een idee in welke richting ze moeten zoeken voor oplossingen. De juiste oplossingen vinden en de gevonden oplossingen ook daadwerkelijk in te voeren, dát is de grote uitdaging in 2016 voor de Nederlandse CEO!”

Het volledige (interactieve) rapport Strategy Trends 2016: The CEO’s agenda is te vinden op www.strategytrends.nl

De disruptie leidt tot nieuwe kansen

Door de disruptie zijn oude business modellen niet meer werkzaam en moeten bedrijven naar een volledige turnaround van de organisatie. Dit heeft ook gevolgen voor hoe klanten benaderd worden en vereist een hogere flexibiliteit van het personeel. De organisaties die flexibel weten in te spelen op de nieuwe kansen zullen de winnende strategie hebben.

zengeving

Gary Hamel scheef het al eens:

Face it:  Out there in some garage, an entrepreneur is forging a bullet with your company’s name on it. Once that bullet leaves the barrel, you won’t be able to dodge it. You’ve got one option: you have to shoot first. You have to out-innovate the innovators, out-entrepreneur the entrepreneurs. Sound impossible for a decades-old incumbent? It is. Unless you’re willing to challenge just about every assumption you have about how to drive innovation and wealth creation in your company.

  • Duurzaamheid en deeleconomie

In verbonden wereld worden problemen verbonden aangepakt. Alleen  economisch belang is onvoldoende. Zingeving en lange termijn wordt weer belangrijker. Bezit wordt minder van belang, want waarom bezitten als je het veel efficiënter via de deeleconomie kan gebruiken.

  • Individualisering versus collectief

De toegenomen individualisering vereist maatwerk. Door de verschuiving naar online worden schakels overgeslagen en is een maatwerk mogelijk. Door data analytics en big data weten we ook meer wat de individu wil.

Daarnaast zoeken veel mensen weer verbinding. De verzuiling is de afgelopen 15 jaar verdwenen, maar iedereen is op zoek naar meer geborgenheid.  Hierdoor ontstaan kansen voor nieuwe communities.

  • Flexibilisering arbeidsmarkt en mismatch

We zullen steeds meer andere samenstelling van organisaties krijgen. De vraag naar flexibiliteit stijgt, loopbanen voor het leven zijn allang voorbij. Het aantal ZZP-ers stijgt. En door technologische ontwikkelingen zal er een groeiende mismatch tussen vraag en aanbod arbeid ontstaan.

De wereld verandert razendsnel. Het werkterrein van bedrijven en organisaties  wordt steeds diverser en complexer, de continue stroom aan technologische innovaties vergroot voortdurend de snelheid en impact van verandering en meer en meer bedrijven (en mensen) zijn met elkaar verbonden.  Geen enkele sector ontkomt aan deze ingrijpende veranderingen.

Je hoeft maar door een doorsnee Nederlandse winkelstraat te lopen om de gevolgen te zien. Steeds meer leegstand en steeds minder ‘oude bekenden’ die de afgelopen decennia de winkelstraten hebben gedomineerd. In  plaats daarvan zien we een sterke groei van grote, veelal buitenlandse ketens zoals Zara, H&M en Primark, en nieuwe toetreders zoals Marqt, Action.
En wie denkt dat met het aantrekken van de economie de ‘oude orde’ en werkgelegenheid weer zullen herstellen komt vroeg of  laat bedrogen uit.

 

%d bloggers liken dit: