Wie overleeft? Faillissementen onder de loep

Deze week kwam CBS naar buiten met nieuwe cijfers over het aantal faillissementen in Nederland. De hoofdlijnen van het verhaal dat CBS hierbij vertelde was dat het aantal faillissementen sterk is toegenomen en dat dit vooral door failliete vennootschappen komt, niet door privé personen.

Als we de cijfers wat nader bekijken lijken er echter wel wat nuances op zijn plaats. Het totaal aantal faillissementen in Nederland is inderdaad toegenomen ten opzichte van 10 jaar geleden. Maar wie vergelijkt met piekjaar 2009 ziet juist een toch al weer behoorlijke daling in het aantal faillissementen. Ook in vergelijking met 2010 is er in 2011 geen stijging te bespeuren – sterker nog, ondanks de economische tegenwind zien we een (zeer) lichte daling.

Ook de conclusie dat eenmanszaken relatief weinig faillissementen zouden hebben (omdat dit tot gevallen van persoonlijke aansprakelijkheid en dus faillissementen zou kunnen leiden) blijkt niet helemaal uit de cijfers. Bij bedrijven tot 10 werknemers zien we juist heel veel faillissementen. Niet geheel verwonderlijk, omdat er nou eenmaal veel meer kleine ondernemingen zijn dan grote. Maar de suggestie dat er weinig eenmanszaken failliet gaan valt dus wel mee.

Op zich zit er wel een opmerkelijk verhaal in deze cijfers. Veel kenniswerkers hebben de afgelopen jaren al dan niet noodgedwongen hun baan in loondienst verruilt voor een leven als ZZP’er. Het algemene beeld dat zich nu lijkt te vormen is dat deze (nieuwe) ZZP’ers prima in staat zijn te concurreren met hun voormalige werkgevers. Want waar het aantal faillissementen onder de kleinste bedrijfjes (1 of 2 werknemers) fors is gedaald ten opzichte van piekjaar 2009 (-34%) zien we een stijging in faillissementen onder de grote bedrijven van meer dan honderd werknemers in diezelfde periode (+26%). Uiteraard spelen hier ook andere zaken, zoals het feit dat grote bedrijven mogelijk pas later hebben gereageerd op de crisis of helemaal niet hebben kunnen ingrijpen, maar het neemt niet weg dat grote bedrijven grote problemen lijken te hebben.

Als we de absolute aantallen nog even loslaten en kijken naar de ontwikkeling van het aantal faillissementen zien we dat de pijn parallellen vertoont met de grootte van de onderneming: hoe meer werknemers, des te harder de groei in het aantal faillissementen de afgelopen vijf jaar.

Pijnlijke cijfers, de precieze implicaties zijn nog niet geheel duidelijk maar het is een interessant beeld. Nog interessanter wordt het verhaal achter deze cijfers. Grotere bedrijven kennen complexere financieringsmechanismen, zijn vaak minder wendbaar en moeten aan meer regelgeving voldoen bij het ingrijpen in de kosten (denk aan ontslagrecht). Daar tegenover staat dat in principe de weerbaarheid bij grote bedrijven hoger zou moeten zijn. En hoewel dat aan het begin van de crisis nog waar leek te zijn (zie 2008 hierboven) zijn alle reserves al lang en breed opgedroogd.

En nu? Hoe komen we van al die faillissementen af?

Nederland lijkt grotendeels uitbezuinigd. De bodem qua kosten is bereikt of op z’n minst in zicht. Scherp op de kosten sturen is daarmee niet langer een kans als wel een verplichting. Alternatieve financieringsbronnen worden daarnaast ook schaarser, zeker nu banken nog steeds op het geld zitten (o.a. vanwege hun eigen financieringseisen), private equity ook minder te besteden heeft en subsidies wegvallen. En interne financiering is lastig, want bijvoorbeeld afstoten van bedrijfsonderdelen levert vaak onvoldoende op.

Dus: we moeten weer gaan groeien met z’n allen. Anders dan in het verleden kan het hier niet om lineaire volumegroei gaan, daar kleven teveel risico’s aan die we nu niet aankunnen. Rendabele groei kan Nederland redden.

En natuurlijk de kleine, innovatieve bedrijven die in echte behoeftes voorzien, waarde toevoegen en zich zo nog kunnen onderscheiden. Hopelijk blijven deze nog heel lang zo succesvol!

Advertenties

Over Roel van Lanen
Roel van Lanen has international experience in the fields of strategy, finance, corporate recovery and business growth. Roel has extensive experience advising clients on strategic issues ranging from scenario planning to cost reductions. Additionally he supported companies through complex operational changes. Currently Roel works as a senior strategy consultant with Berenschot in the Netherlands, primarily focusing on organizational development and efficiency, strategic market studies, and complex (international) restructuring efforts. Customers typically work in financial and professional services, as well as utilities (energy), health care, and production industry. Roel is an experienced program- and projectmanager who regularly teaches workshops and holds lectures, and publishes articles on strategy in various media and on his blog, Business Strategies.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: