Leiderschapslessen uit de oudheid

De overwinning van Poetin in de Russische presidentsverkiezingen van 5 maart jl. doen sterk denken aan de overwinningen van de voormalige Sovjetleiders. De uitkomst van de verkiezingen is dan wel wat subtieler dan de 98% tijdens de Koude Oorlog, maar het idee blijft gelijk. Busjes nepkiezers die af en aan reden, schimmige registratie van kiezers zonder paspoort uit de Oeral, en vooral intimidatie van de waarnemers die probeerden deze praktijken te stoppen.

Gastcolumn door Olivier Schotel

Deze acties zijn dusdanig doorzichtig dat een steeds groter gedeelte van de Russische bevolking er niet meer intrapt. Zelfs een ‘verijdelde aanslag’ vlak voor de verkiezingen kon hen niet overtuigen van Poetin’s gelijk. Poetin is in zijn hoofd nog wel de grote leider die het verdiend weer president te worden, nu hij vier jaar lang alleen achter de schermen zijn marionetten kon aansturen. In het hoofd van een groeiend gedeelte van het volk dat hij leidt is hij dat niet meer. Poetin gelooft dat hij gesteund wordt door het volk, en hij begroette hen met een traan. Al kwam dat door de wind…

Het gedrag van politieke figuren als Poetin worden groot uitgemeten in het nieuws, maar ook in bedrijven en organisaties zijn vaak mensen te vinden die te hoog vliegen en op een despotische, ondoordachte of zelfs gestoorde manier leiding geven. De vraag blijft wat leiders bezielt om de boel zo duidelijk te bedonderen of in ieder geval autoritair leiding te geven?

De vroege Romeinse keizers hadden het verhaal van de vlucht van Ikaros stevig in hun hoofd. Voor wie een opfrisser nodig heeft: Ikaros vluchtte met zijn vader weg van het eiland Kreta met vleugels gemaakt van veren en was. Ikaros vloog hoger en hoger, ondanks zijn vader’s roep dit niet te doen, totdat de was in de vleugels die hem droegen in de warmte van de zon smolt. Van grote hoogte viel hij in zee, zijn vader keek machteloos toe. Ikaros vergat tijdens zijn vlucht dat hij maar een mens was en dat hij alleen kon vliegen door de vleugels die hem droegen.

De grootste hoogte die een Romeins veldheer kon bereiken was de overwinning in een oorlog. De overwinning werd beloond met een triomftocht door Rome waarbij de generaal of keizer door het gehele volk en de senaat werd geëerd. De overwinnaar stond volgens de overlevering niet alleen op zijn wagen, maar werd vergezeld door een slaaf. Deze slaaf fluisterde hem voortdurend in zijn oor dat hij zich moest herinneren dat hij maar een mens was, dat hij sterfelijk was – net zoals de mensen die hem eerden: memento mori. De slaaf was het touw dat voorkwam dat de keizer net als Ikaros te dicht bij de zon kwam en zou neerstorten.

Het kenmerk dat een politiek leider en een CEO verbindt is dan ook dat zij moeten weten wie zij ‘aanvoeren’. Een leider moet zich continu beseffen dat andere mensen van hem een leider hebben gemaakt door een deel van de zeggenschap over te dragen. Als hij dit vergeet, valt hij diep. Uiteindelijk blijkt dat een volk of een onderneming altijd de macht houdt en voor de val van de leider kan zorgen. Misschien heeft elke leider wel een sterk touw nodig om hem neer te halen? Kritische adviseurs, of nog beter, een scherp thuisfront zijn al stappen in de goede richting.

Olivier Schotel studeert Rechten aan de Universiteit Utrecht.

Advertenties

Over Roel van Lanen
Roel van Lanen has international experience in the fields of strategy, finance, corporate recovery and business growth. Roel has extensive experience advising clients on strategic issues ranging from scenario planning to cost reductions. Additionally he supported companies through complex operational changes. Currently Roel works as a senior strategy consultant with Berenschot in the Netherlands, primarily focusing on organizational development and efficiency, strategic market studies, and complex (international) restructuring efforts. Customers typically work in financial and professional services, as well as utilities (energy), health care, and production industry. Roel is an experienced program- and projectmanager who regularly teaches workshops and holds lectures, and publishes articles on strategy in various media and on his blog, Business Strategies.

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: